एन्साबले ब्लु मुन फन्ड (बीएमएफ) को आर्थिक सहयोगमा एन्साबको ग्रामीण विकास टुलकिट शृङ्खला (२०१०) को हिस्साका रूपमा आठवटा व्यावहारिक र प्रयोग गर्न सजिला टुलकिट विकास गरेको छ। एन्साबको विश्वास छ कि यी टुलकिटले एन्साबका प्रभावकारी ग्रामीण विकास विधि ठूलो सङ्ख्यामा विकास सरोकारवालासमक्ष प्रस्तुत गर्न सहयोगी हुनेछन्।
टुलकिट १: गैरकाष्ठ वन पैदावारको सहभागितामूलक सूचीकरण – यो टुलकिटले छनोट गरिएका गैरकाष्ठ वन पैदावारको कुल भण्डार र सङ्कलन योग्य मात्रा निर्धारण गर्न र वन व्यवस्थापन हस्तक्षेपका लागि विशिष्ट सिफारिस निकाल्न व्यावहारिक विधि र औजार उपलब्ध गराउँछ। उद्देश्य दिगो वन व्यवस्थापनको आधार उपलब्ध गराउने सहभागितामूलक सूचीकरण विधि उपलब्ध गराउनु हो।
टुलकिट २: प्राकृतिक स्रोतमा निर्भर समुदायको उद्यमशीलता विकास – यो टुलकिट दिगो समुदायमा आधारित प्राकृतिक उत्पादन उद्यमको विकास प्रवर्द्धन गर्न स्थानीय समुदाय, विशेष गरी तीमध्ये सबैभन्दा गरिबको उद्यमशीलता सीप र क्षमता विकासमा केन्द्रित छ। उद्देश्य समुदायस्तरमा उद्यमशीलता सीप र संस्कृति विकास गर्ने कार्यक्रमहरूको विकास र कार्यान्वयनमा मार्गदर्शन उपलब्ध गराउनु हो।
टुलकिट ३: समुदायमा आधारित प्राकृतिक उत्पादन उद्यमको व्यवसाय योजना – यो टुलकिटले क्षेत्र सहजकर्ताले ग्रामीण मानिसलाई आफ्ना उद्यमका लागि व्यवसाय योजना तयार गर्न र कार्यान्वयन गर्न सहयोग गर्न सक्ने सीप, विधि र औजार प्रदान गर्छ। उद्देश्य दिगो समुदायमा आधारित प्राकृतिक उत्पादन उद्यमको कठोर योजना प्रक्रिया र सफल सञ्चालनलाई कसरी सहयोग गर्न सकिन्छ भन्ने सन्दर्भमा सहजकर्ता र उद्यम नेतृत्वको क्षमता विकास गर्नु हो।
टुलकिट ४: प्राकृतिक उत्पादनका लागि बजार सूचना प्रणाली (एमआईएस) – यो टुलकिट बजार सूचना प्रणाली (एमआईएस) कार्यक्रम स्थापना गर्ने प्रक्रिया र प्राकृतिक उत्पादनको बजार र बजारीकरणसम्बन्धी जानकारीको सङ्कलन, प्रशोधन र प्रसार गर्ने विधिमा केन्द्रित छ। उद्देश्य बजार पारदर्शिता र असल मूल्य शृङ्खला शासन अभिवृद्धि गर्न प्राकृतिक उत्पादनका लागि बजार सूचना प्रणाली विकास र कार्यान्वयनमा मार्गदर्शन उपलब्ध गराउनु हो।
टुलकिट ५: समुदाय व्यवस्थित वनमा सहभागितामूलक जैविक विविधता अनुगमन – यो टुलकिटले जैविक विविधताको अवस्था आवधिक रूपमा मूल्याङ्कन गर्न र जैविक विविधतामा सामुदायिक वन व्यवस्थापनको प्रभाव अनुगमन गर्न उपयोगी तथ्याङ्क उत्पन्न गर्न आवश्यक विधि र औजार उपलब्ध गराउँछ। उद्देश्य वन पैदावार र सेवाको मूल्य अधिकतम बनाउँदै जैविक विविधताको संरक्षणलाई प्रवर्द्धन गर्ने व्यवस्थापन सुधारका लागि महत्त्वपूर्ण पाठ निकाल्नु हो।
टुलकिट ६: समुदाय व्यवस्थित वनको प्रमाणीकरण – यो टुलकिट समूह वन व्यवस्थापन प्रमाणीकरणमा केन्द्रित छ। टुलकिटको मुख्य उद्देश्य फरेस्ट स्टुअर्डसिप काउन्सिल (एफएससी) को समूह वन व्यवस्थापन प्रमाणीकरण विकास र कार्यान्वयनका लागि महत्त्वपूर्ण विधि र औजार उपलब्ध गराउनु हो, जसबाट समुदायले वन र जैविक विविधता संरक्षण गर्दै आफ्ना असल अभ्यासका लागि मान्यता र पुरस्कार पाउने स्थान प्राप्त गर्छन्।
टुलकिट ७: सामुदायिक उद्यमका लागि चेन अफ कस्टडी (सीओसी) प्रमाणीकरण – यो टुलकिटले क्षेत्रमा काम गर्ने अभ्यासकर्ता र कार्यक्रम व्यवस्थापकलाई फरेस्ट स्टुअर्डसिप काउन्सिल (एफएससी) को समूह चेन अफ कस्टडी प्रमाणीकरण प्राप्त र कार्यान्वयन गर्न अद्यावधिक विधि, औजार र प्रविधि उपलब्ध गराउँछ। उद्देश्य साना कम्पनी र सहकारीलाई राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा आफ्ना प्रमाणित उत्पादन प्रवर्द्धन गर्न र पुरस्कृत हुन सक्षम बनाउनु हो।
टुलकिट ८: स्थानीय स्रोत व्यक्ति (एलआरपी) को विकास र परिचालन – यो टुलकिट स्थानीय स्रोत व्यक्ति (एलआरपी) भर्ती, तालिम र परिचालनको प्रक्रिया र विधिमा केन्द्रित छ, जसबाट विकास परियोजना समाप्त भएपछि पनि स्थानीय रूपमा उपलब्ध जनशक्तिमार्फत ग्रामीण परिवेशमा विकास सेवा अझ प्रभावकारी रूपमा पुर्याउन सकियोस्।
