हिमालयन बायोरिसोर्सेस: भाग १, अङ्क २

भाग १, अङ्क २: डिसेम्बर–जनवरी–फेब्रुअरी–मार्च २०१०/११

ग्रामीण विकास शृङ्खला २०१०: एन्सावले ५ नयाँ तालिम प्याकेज र ८ नयाँ टुलकिट सार्वजनिक गर्‍यो

एन्सावले निम्न संस्थाको आर्थिक सहयोगमा साकार भएको ज्ञान सङ्कलन प्रक्रियाको अंशका रूपमा पाँच तालिम प्याकेज र आठ व्यावहारिक र प्रयोग गर्न सजिला टुलकिट विकास गरेको छ ब्लु मुन फन्ड (ब्लु मुन फन्ड)। १,१६६ आर्थिक इकाई (६८ क्षेत्रीय वा राष्ट्रिय प्रशोधन र बजारीकरण उद्यम सहित) को सफल सिर्जनाको नेतृत्व गरेको र नेपालमा वन प्रमाणीकरणको अग्रणी भएको एन्सावसँग समान विचारका विकास अभ्यासकर्ता, सिक्नेहरू र व्यवस्थापकसँग साझा गर्न ज्ञानको धन छ।

पाँच तालिम प्याकेज हालको र सम्भावित माग र आपूर्तिको गहन मूल्याङ्कनपछि पहिल्यै पहिचान गरिएका १८ तालिममध्येबाट प्राथमिकता दिइएका हुन्। यी प्याकेजले गैरकाष्ठ वन पैदावार, वन प्रमाणीकरण र समुदायमा आधारित उद्यम विकासमा एन्सावका प्रभावकारी विधि सरल, सुसङ्गत र व्यापक ढङ्गले प्रस्तुत गर्छन्। प्रत्येक तालिम प्याकेज तल सङ्क्षेपमा प्रस्तुत गरिएको छ। तपाईँ पूर्ण ब्रोसर डाउनलोड गर्न सक्नुहुन्छ र कुनै तालिम प्याकेज अर्डर गर्न वा थप जानकारी चाहिएमा हामीलाई सम्पर्क गर्न सक्नुहुन्छ।

१. गैरकाष्ठ वन पैदावार व्यवस्थापन: गैरकाष्ठ वन पैदावार (एनटीएफपी) नेपालका गरिब ग्रामीण समुदायका लागि जीविकोपार्जन र आम्दानीका महत्त्वपूर्ण स्रोत हुन्। राष्ट्रिय र विश्वव्यापी दुवै तहमा एनटीएफपी व्यवस्थापनसम्बन्धी अध्ययनले व्यावसायिक रुचिका थोरै प्रजातिको अत्यधिक दोहन भइरहेको र अन्य प्रजाति कम प्रयोग भएको वा अन्वेषण नै नभएको निष्कर्ष निकाल्छन्। विगत दुई दशकदेखि एन्सावले एनटीएफपीको अझ दिगो व्यवस्थापन र एनटीएफपीमा आधारित जीविकोपार्जन अवसर प्रवर्द्धन गर्न गाउँ, जिल्ला, राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय तहमा प्राविधिक र सहजीकरण सहयोग दिँदै आएको छ। अब यो नयाँ तालिम प्याकेजका कारण तपाईँ यो अनुभवको धनबाट लागत–प्रभावकारी रूपमा लाभ लिन सक्नुहुन्छ।

पूर्ण ब्रोसर डाउनलोड गर्नुहोस् >> (पीडीएफ, 332 KB)

२. व्यवसाय योजना: तल्लो तहका सामुदायिक उद्यमले समुदायको जीविकोपार्जन उकास्न र दिगो स्रोत व्यवस्थापनमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छन्। सरकार र विकास संस्थाले समुदाय तहका उद्यम स्थापना गर्न धेरै प्रयास गरेका छन्। तर यसरी स्थापित अधिकांश उद्यम प्रारम्भिक विकास परियोजना सकिएपछि बन्द भएका छन् वा कमजोर सञ्चालन भइरहेका छन्। यो प्रायः व्यवसाय योजनाको कमजोरीका कारण हुन्छ, अर्थात् आगत आपूर्तिदेखि उत्पादन र वस्तुको बजारीकरणसम्म मूल्य शृङ्खलाका सबै पक्ष एकीकृत गर्ने योजनाको अभाव। उद्यमको नाफा र सफलता प्रक्षेपण गरेर थप वित्त आकर्षित गर्न ठोस व्यवसाय योजना पनि अत्यावश्यक छ। अब यो नयाँ तालिम प्याकेजका कारण तपाईँ एन्सावका व्यवसाय योजना प्रविधिबारे लागत–प्रभावकारी रूपमा सिक्न सक्नुहुन्छ।

पूर्ण ब्रोसर डाउनलोड गर्नुहोस् >> (पीडीएफ, ३४० केबी)

3. Entrepreneurship Development: नेपालका अधिकांश ग्रामीण समुदायले प्राकृतिक स्रोत निर्वाहमुखी तरिकाले प्रयोग गर्छन्। यो दृष्टिकोणले गरिबलाई आफ्ना स्रोत दिगो रूपमा संरक्षण र व्यवस्थापन गर्न थोरै प्रोत्साहन दिन्छ। यसरी उनीहरूले न त स्रोतको इष्टतम सम्भावना उपयोग गर्न सक्छन्, न त राम्रो आम्दानी र रोजगारी सिर्जना गर्न सक्छन्। प्राकृतिक स्रोतको कम उपयोग वास्तवमा देशमा ग्रामीण गरिबी कायम रहनु र स्रोत आधार क्षयीकरणका मुख्य कारणमध्ये एक हो। यस सन्दर्भमा प्राकृतिक उत्पादन उद्यम स्थापनाले ठूला अवसर दिन्छ। अब यो नयाँ तालिम प्याकेजका कारण तपाईँ उद्यमशीलता विकासमा एन्सावको दृष्टिकोणबारे लागत–प्रभावकारी रूपमा सिक्न सक्नुहुन्छ। पूर्ण ब्रोसर डाउनलोड गर्नुहोस् >> (पीडीएफ, ३०७ केबी)

4. Forest and Chain of Custody Certification: फरेस्ट स्टिवार्डसिप काउन्सिल (एफएससी) प्रमाणीकरण विश्वका मूल्यवान वन स्रोतको सुरक्षा गर्न उपलब्ध सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण औजारमध्ये एकका रूपमा व्यापक मानिन्छ। यो सन् १९९३ मा वातावरणीय रूपमा मूल्यवान, सामाजिक रूपमा लाभदायक र आर्थिक रूपमा सम्भाव्य वन व्यवस्थापन अभ्यास प्रवर्द्धन गर्न स्थापना गरिएको हो। एन्साब नेपालमा एफएससी वन प्रमाणीकरण र चेन अफ कस्टडी (सीओसी) प्रमाणीकरण कार्यक्रम कार्यान्वयनमा अग्रणी रहेको छ र हालसम्म १४,०८६ हेक्टर वन समेट्ने २१ सामुदायिक वन, ८ समुदायमा आधारित वन उद्यम, १९ प्रजाति, १० सुगन्धित तेल उत्पादन र २ हस्तनिर्मित कागज प्रमाणित गर्न मद्दत गरेको छ (Argeli र Lokta)। अब यो नयाँ तालिम प्याकेजका कारण तपाईँ एफएससी वन व्यवस्थापन र सीओसी प्रमाणीकरणको यो अनुभवको धनबाट लागत–प्रभावकारी रूपमा लाभ लिन सक्नुहुन्छ। पूर्ण ब्रोसर डाउनलोड गर्नुहोस् >> (पीडीएफ, 350 KB)

5. Study Tour Package: एन्सावले आफ्ना जैविक विविधता संरक्षण र गरिबी न्यूनीकरण कार्यक्रमको सफलतामा गर्व गर्छ र त्यसैले विद्यार्थी, पत्रकार र राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय तहका विभिन्न सरकारी, गैरसरकारी र अन्तरसरकारी संस्थाका कर्मचारीलाई आफ्ना कार्यान्वयन क्षेत्र भ्रमण गर्न नियमित रूपमा सहयोग गर्छ। समुदायमा आधारित प्राकृतिक स्रोत व्यवस्थापनमा एन्सावका अनुकरणीय र अभिनव कार्यक्रमका कारण भ्रमणका अनुरोधको सङ्ख्या समयसँगै बढेको छ, जसले संस्थाका लागि माग पूरा गर्न कठिन बनाएको छ। अब यो नयाँ अध्ययन भ्रमण प्याकेजका कारण हरेक इच्छुक पक्षले लागत–प्रभावकारी रूपमा भ्रमणबाट लाभ लिन सक्छ। पूर्ण ब्रोसर डाउनलोड गर्नुहोस् >> (पीडीएफ, 387.55 KB)

दक्षिण एसियाभर जीविकोपार्जन सुधार र जैविक विविधता संरक्षण गर्ने ध्येय राख्ने गैरनाफामूलक संस्थाका रूपमा एन्सावले आफ्नो ज्ञान र अनुभव सकेसम्म व्यापक रूपमा साझा गर्ने आशा राख्छ। त्यसैले माथिका पाँच तालिम प्याकेजमा प्रयोग हुने टुलकिट आफ्नो वेबसाइटमा सबैका लागि निःशुल्क उपलब्ध गराउने निर्णय गरेको छ। एनटीएफपी सामुदायिक उद्यम वा वन प्रमाणीकरण योजनाको सफल सिर्जना र कार्यान्वयन जटिल विषय हो। विगतमा सिकेका पाठमा आधारित नभएमा अदिगो उद्यम सिर्जना हुन सक्छ वा नेपालको सामूहिक वन प्रमाणीकरणको नवीकरण नै खतरामा पर्न सक्छ। तल वर्णन गरिएका टुलकिट आफैँमा निकै उपयोगी छन् भन्ने हामी विश्वास गर्छौँ, तर क्षेत्रका इच्छुक अभ्यासकर्ता र संस्थाले माथि वर्णन गरिए अनुसारका सान्दर्भिक बहु–दिने तालिममा पनि भाग लिन हामी दृढतापूर्वक सिफारिस गर्छौँ।

१. समुदायमा आधारित प्राकृतिक उत्पादन उद्यमका लागि व्यवसाय योजना: यो टुलकिटले क्षेत्रीय सहजकर्ताहरूले ग्रामीण जनतालाई आफ्ना उद्यमको व्यवसाय योजना तयार गर्न र कार्यान्वयन गर्न सहयोग गर्न सक्ने सीप, विधि र औजार प्रदान गर्छ। यसको उद्देश्य दिगो समुदायमा आधारित प्राकृतिक उत्पादन उद्यमको कठोर योजना प्रक्रिया र सफल सञ्चालनमा सहजकर्ता तथा उद्यम नेतृत्वले कसरी सहयोग गर्न सक्छन् भन्नेमा क्षमता अभिवृद्धि गर्नु हो।

२. प्राकृतिक स्रोतमा निर्भर समुदायको उद्यमशीलता विकास: यो टुलकिटले स्थानीय समुदाय, विशेष गरी तिनमध्येका सबैभन्दा गरिबको उद्यमशीलता सीप र क्षमता विकासमा केन्द्रित भई दिगो समुदायमा आधारित प्राकृतिक उत्पादन उद्यमको विकासलाई प्रवर्द्धन गर्छ। यसको उद्देश्य समुदाय तहमा उद्यमशीलता सीप र संस्कृति विकास गर्ने कार्यक्रमको तर्जुमा र कार्यान्वयनमा मार्गदर्शन गर्नु हो।

३. प्राकृतिक उत्पादनका लागि बजार सूचना प्रणाली (एमआईएस): यो टुलकिटले बजार सूचना प्रणाली (एमआईएस) कार्यक्रम स्थापना गर्ने प्रक्रिया तथा प्राकृतिक उत्पादनको बजार र बजारीकरणसम्बन्धी जानकारी सङ्कलन, प्रशोधन र प्रसारण गर्ने विधिमा केन्द्रित छ। बजारको पारदर्शिता र मूल्य शृङ्खलाको सुशासन बढाउन प्राकृतिक उत्पादनका लागि एमआईएस तर्जुमा र कार्यान्वयनमा मार्गदर्शन दिनु यसको उद्देश्य हो।

४. गैरकाष्ठ वन पैदावारको सहभागितामूलक सूचीकरण: यो टुलकिटले छानिएका गैरकाष्ठ वन पैदावार (एनटीएफपी) को कुल भण्डार र सङ्कलनयोग्य परिमाण निर्धारण गर्न तथा वन व्यवस्थापन हस्तक्षेपका लागि विशिष्ट सिफारिस निकाल्न व्यावहारिक विधि र औजार प्रदान गर्छ। दिगो वन व्यवस्थापनको आधार बन्ने सहभागितामूलक सूचीकरण विधि उपलब्ध गराउनु यसको उद्देश्य हो।

५. समुदायद्वारा व्यवस्थित वनमा सहभागितामूलक जैविक विविधता अनुगमन: यो टुलकिटले जैविक विविधताको अवस्थाको समय–समयमा मूल्याङ्कन गर्न र समुदायमा आधारित वन व्यवस्थापनले जैविक विविधतामा पारेको प्रभाव पछ्याउन आवश्यक उपयोगी तथ्याङ्क उत्पादन गर्ने विधि र औजार प्रदान गर्छ। वन पैदावार र सेवाको मूल्य अधिकतम बनाउँदै जैविक विविधताको संरक्षण गर्ने व्यवस्थापन सुधारका लागि महत्त्वपूर्ण पाठ निकाल्नु यसको उद्देश्य हो।

६. स्थानीय स्रोत व्यक्ति (एलआरपी) को विकास र परिचालन: यो टुलकिटले विकास परियोजना सकिएपछि पनि ग्रामीण क्षेत्रमा स्थानीय रूपमा उपलब्ध जनशक्तिमार्फत विकास सेवा अझ प्रभावकारी रूपमा पुर्‍याउन स्थानीय स्रोत व्यक्ति छनोट, तालिम र परिचालन गर्ने प्रक्रिया र विधिमा केन्द्रित छ।

७. समुदायद्वारा व्यवस्थित वनको प्रमाणीकरण: यो टुलकिट समूह वन व्यवस्थापन प्रमाणीकरणमा केन्द्रित छ। यसको मुख्य उद्देश्य वन र जैविक विविधताको संरक्षण गर्दै समुदायले असल अभ्यासका लागि मान्यता र पुरस्कार पाउन सकून् भनेर फरेस्ट स्टिवार्डसिप काउन्सिल (एफएससी) को समूह वन व्यवस्थापन प्रमाणीकरण विकास र कार्यान्वयनका लागि महत्त्वपूर्ण विधि र औजार उपलब्ध गराउनु हो।

८. सामुदायिक उद्यमका लागि चेन अफ कस्टडी (सीओसी) प्रमाणीकरण: यो टुलकिटले क्षेत्रीय कार्यकर्ता तथा कार्यक्रम व्यवस्थापकहरूलाई फरेस्ट स्टिवार्डसिप काउन्सिल (एफएससी) को समूह चेन अफ कस्टडी प्रमाणीकरण प्राप्त गर्न र कार्यान्वयन गर्न अद्यावधिक विधि, औजार र प्रविधि प्रदान गर्छ। साना कम्पनी र सहकारीले आफ्ना प्रमाणित उत्पादन राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा प्रवर्द्धन गरी पुरस्कृत हुन सकून् भन्ने यसको उद्देश्य हो।

ब्लु मुन फन्ड (ब्लु मुन फन्ड) परिवर्तनशील र तातिँदो विश्वमा मानवीय र प्राकृतिक लचिलोपन निर्माण गर्न काम गर्छ। यसले विश्वभरका उच्च जैविक विविधता क्षेत्रमा नयाँ मोडल कार्यान्वयन गर्न प्राकृतिक, सामाजिक र वित्तीय पुँजी प्रयोग गर्छ। ब्लु मुन फन्ड को विशेषता यसको समग्र दृष्टिकोण, जोखिम लिने क्षमता, चपलता र कार्यक्रम र लगानी दुवैमा अत्याधुनिक विचारप्रतिको प्रतिबद्धता हो।

नीति निर्माताहरूको अध्ययन भ्रमणले साना समुदायमा आधारित वन उद्यमले सामना गर्ने चुनौती उजागर गर्‍यो

साना समुदायमा आधारित वन उद्यम (सीबीएफई) ले आफ्नो गठनको प्रकृति र विरोधाभासी सरकारी नीतिका कारण उत्पादनदेखि बजारीकरण चरणसम्म चुनौतीको सामना गरिरहेका छन्।

यी अवरोधको प्रकृति एन्सावले सेप्टेम्बर २० र २१, २०१० मा सिन्धुपाल्चोक र दोलखा जिल्लाका तीन फरक प्रकारका सामुदायिक वन उद्यममा आयोजना गरेको दुई दिने नीति निर्माता स्थलगत भ्रमणका क्रममा उजागर भयो। सरकार, गैरसरकारी र अन्तरसरकारी संस्थाका र केही पत्रकार सहित तेइस जना भ्रमणमा सहभागी थिए। सहभागीहरूले तीन फरक उद्यम – आसवन, जैविक ब्रिकेट र हस्तनिर्मित कागज उद्यम अवलोकन गरे, सामुदायिक उद्यमीसँग अन्तरक्रिया गरे र आपसमा छलफल गरे। स्थानीय उद्यमीले उनीहरूका उद्यमलाई अन्य उद्योगभन्दा कम प्रतिस्पर्धी बनाउने समस्या कच्चा पदार्थ प्राप्तिदेखि तयारी उत्पादनको बजारीकरणसम्म व्यक्त गरे। उनीहरूले उद्यमसम्बन्धी सामुदायिक निर्णयका समस्या पनि बताए, जसले प्रायः बजार–मैत्री नहुने निर्णय निम्त्याउँछ।

आसवन र जैविक ब्रिकेट उद्यमका बजारीकरण कर्मचारीले तयारी उत्पादन ढुवानीका क्रममा सुरक्षाकर्मीबाट आउने साझा अवरोध व्यक्त गरे। सुरक्षाकर्मीले उनीहरूसँग उद्यम दर्ताका कागजात माग्थे। समस्या के हो भने यी उद्यमले जमिन दर्ता गर्न सक्दैनन् किनकि उद्यम वन तथा भू–संरक्षण मन्त्रालय (वन तथा भू–संरक्षण मन्त्रालय) मा दर्ता गर्नुपर्छ कि उद्योग मन्त्रालय (MoI) मा भन्नेमा निश्चित छैनन्। दर्ताका क्रममा दुवै मन्त्रालयमा पेस गर्नुपर्ने कागजातको प्रकार पनि स्पष्ट छैन। वन तथा भू–संरक्षण मन्त्रालयले सामुदायिक वन र उद्योग मन्त्रालयले उद्यम हेर्ने भएकाले सामुदायिक वनमा उद्योग दर्ता गर्दा दुवै मन्त्रालयले आफ्नो प्रतिपक्षको कागजात माग्न सक्छन्।

स्थानीय सामुदायिक वनबाट कच्चा पदार्थ प्राप्तिबारे पनि चिन्ता व्यक्त गरियो। भीमेश्वर हस्तनिर्मित कागज उद्यमको सञ्चालक समिति सदस्य ध्रुव बस्नेतले सहभागीहरूलाई समुदायका सदस्यले स्थानीय सामुदायिक उद्यमभन्दा ठूला उद्योगले बढी मूल्य दिए भने हस्तनिर्मित कागज बनाउन प्रयोग हुने लोक्ता ठूला उद्योगलाई बेच्ने बताए। उनी सिक्रे आसवन उद्यमका अध्यक्ष शशि शाक्यसँग सहमत थिए, जसले पनि उनीहरू बजार केन्द्रबाट टाढा भएका र उत्पादनको अन्तिम मूल्य निर्धारण गर्न सामुदायिक तहमा निर्णय गर्नुपर्ने भएकाले ठूला उद्योगको तुलनामा प्रतिस्पर्धात्मक हानिमा रहेको बताए। सिक्रे आसवन उद्यमका एक बजारीकरण कर्मचारी वितरकले पहिले तय गरिएको मूल्यमा उत्पादन लिन अस्वीकार गर्दा आफ्ना परिवारका सदस्यबाट टाढा सहरमा केही दिन उत्पादन बिक्री गर्न पर्खनुपरेको घटना पनि थियो।

क्षेत्र भ्रमणका क्रममा स्थानीय अर्थतन्त्रका लागि सामुदायिक वन उद्यमको महत्त्व पनि बुझियो। वन तथा भू–संरक्षण मन्त्रालयका योजना अधिकृत दीपक ज्ञवालीले समुदायमा आधारित उद्यमका अधिकांश लागत र राजस्व सिधै समुदायका सदस्यसम्म पुगेको मूल्याङ्कन गरे। जैविक ब्रिकेट र आसवन उद्यममा यो आँकडा ८०% भन्दा बढी थियो।

यस परियोजनाबारे थप जान्नुहोस् >>

बजार मूल्य

Nepal

India

Chiretta

362.5

468

–

Cinnamon

45

72

Dried Ginger

202.5

284

Himal. Rhubherb

56.5

82

Indian Valerian

160

306

Lichen

80

306

हिमाली अमलबेत

47.5

74.25

Madder

62.5

140

Prickly Ash

95

112.5

Rock Foil

40

–

74.25

Soap Pod

19

–

19.5

Sweet Flag

42.5

56

Wild Asparagus

550

730

–

नोभेम्बर २०१० को मूल्य रु/केजी मा। पाँच बजार (नेपालका लागि काठमाडौँ र नेपालगञ्ज; भारतका लागि दिल्ली, टनकपुर, लखनउ र कोलकाता) को औसत। अघिल्लो महिनाको तुलनामा भिन्नता गणना गरिएको।

पूर्ण मूल्य सूची (३२ उत्पादन) हेर्नुहोस् >>

प्रकाशनहरू

Capability Statement and Brochure 2010

क्षमता विवरण एन्सावका कार्यक्रम र उपलब्धिको विस्तृत प्राविधिक प्रस्तुति (१२ पृष्ठ) हो। सन् २००८ पछि पहिलो पटक अद्यावधिक गरिएको यो नयाँ संस्करण सम्भावित दाता र साझेदारका साथै हाम्रो संस्थाबारे थप जान्न चाहने आर्थिक विकास र जैविक विविधता संरक्षणका क्षेत्रमा काम गर्ने हरेक व्यक्तिका लागि रुचिकर हुनेछ।

क्षमता विवरण २०१० डाउनलोड गर्नुहोस् >> (पीडीएफ, ७५९ केबी)

ब्रोसर चाहिँ सर्वसाधारण पाठकका लागि एन्सावको सङ्क्षिप्त प्रस्तुति (६ पृष्ठ) हो। यो पूर्ण रूपमा नयाँ प्रकाशन सर्वसाधारण वा अन्य विकास क्षेत्रमा काम गर्ने तर हाम्रो संस्थाबारे थप जान्न चाहने मानिसका लागि रुचिकर हुनेछ।

ब्रोसर २०१० डाउनलोड गर्नुहोस् >> (पीडीएफ, १.१८ एमबी)

Annual Report 2009

एन्सावले हालै आफ्नो सन् २००९ को वार्षिक प्रतिवेदनको विद्युतीय संस्करण जारी गरेको छ। हाम्रो सञ्चालनबारे परम्परागत तथ्य र आँकडाका अतिरिक्त प्रतिवेदनमा परियोजना–परियोजना अद्यावधिक, दुई मार्मिक घटना अध्ययन र संस्थाको भविष्यबारे हाम्रा कार्यकारी निर्देशकका चिन्तनशील लेख छन्। हाम्रो प्रभाव ट्र्याकिङ प्रणालीको अद्यावधिकले हालसम्म एन्सावका हस्तक्षेपले १३,३९२ मालिक (७,१७१ पुरुष र ६,२२१ महिला), ७,९७२ कामदार (४,२४३ पुरुष र ३,७२९ महिला) र ११,०७६ कच्चा पदार्थ आपूर्तिकर्ता (५,७८५ पुरुष र ५,३९१ महिला) का लागि रु ९,८११,८०८५ बराबरको बिक्री उत्पन्न गरेको देखाउँछ।

वार्षिक प्रतिवेदन २००९ डाउनलोड गर्नुहोस् >> (२.३९ एमबी)

Aankhijhyal Video Uploaded on एन्साब YouTube Channel

केही वर्षअघि नेपाल टेलिभिजनमा “आँखीझ्याल” कार्यक्रमअन्तर्गत प्रसारण भएको भिडियो वृत्तचित्र हालै एन्सावको युट्युब च्यानलमा अपलोड गरिएको छ। यसले पश्चिम नेपालको बझाङ जिल्लाका दुई प्रतिवेदन प्रस्तुत गर्छ: पहिलो कैलाशमा सफल समुदायमा आधारित हस्तनिर्मित कागज उद्यममा केन्द्रित छ, जबकि दोस्रोले स्मृति वनको सिर्जनामार्फत मध्यपहाड र उच्च हिमालका ठूला क्षेत्रको जैविक विविधता जोगाउने ग्रामीण समुदायको प्रयास देखाउँछ।

भिडियो हेर्नुहोस् >>

कार्यक्रमहरू

एन्सावले बर्डलाइफ इन्टरनेसनलको कार्यशालामा पारिस्थितिक प्रणाली सेवासम्बन्धी घटना अध्ययन प्रस्तुत गर्‍यो

सुदर्शन खनालले नोभेम्बर १८, २०१० मा काठमाडौँमा भएको बर्डलाइफ इन्टरनेसनलको ‘जैविक विविधता संरक्षणका लागि पारिस्थितिक प्रणाली सेवा बुझ्ने, मूल्याङ्कन गर्ने र अनुगमन गर्ने’ कार्यशालामा नेपाल र उत्तराखण्ड हिमालयको वनका पारिस्थितिक प्रणाली सेवाको घटना अध्ययन प्रस्तुत गरे। डा. भीष्म पी. सुवेदी र प्राध्यापक एस. पी. सिंहको पत्रमा आधारित प्रस्तुतिले नेपाल र उत्तराखण्डका वनले प्रदान गर्ने प्रमुख पारिस्थितिक प्रणाली सेवा, यी वनमा सञ्चित कार्बनको परिमाण, र स्थानीय समुदायले भुक्तानीका लागि आदानप्रदान गर्न सक्ने सम्भावित सेवा विशेष रूपमा सूचीबद्ध गर्‍यो।

प्रस्तुति डाउनलोड गर्नुहोस् >>

एन्सावका कर्मचारी हिमालमा जैविक विविधता, जीविकोपार्जन र जलवायु परिवर्तनसम्बन्धी सम्मेलनमा प्रस्तुति दिनेछन्

एन्सावको टोलीका दुई सदस्य रिजन तामाकार र भुवन ढकालले लेखेको ‘पूर्वी नेपालमा वन र जैविक विविधतामा जलवायु परिवर्तनका बुझिएका प्रभाव र यसको सामना रणनीति’ शीर्षकको पत्र डिसेम्बर १२–१४, २०१० मा काठमाडौँ, नेपालमा हुने “हिमालमा जैविक विविधता, जीविकोपार्जन र जलवायु परिवर्तन” सम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलनमा प्रस्तुतिका लागि स्वीकृत भएको छ। यो पत्र तराईदेखि उच्च पहाडसम्म स्थानीयले बुझेका जलवायु परिवर्तनका प्रभाव अभिलेखीकरण गर्न र तिनका सामना रणनीति बुझ्न राष्ट्रिय अनुकूलन कार्यक्रम (एनएपीए) ले नेपालको कोशी नदी क्षेत्रमा गरेको अध्ययनका आधारमा तयार पारिएको हो।

सम्मेलनबारे थप जान्नुहोस् >>

सङ्क्षेपमा

Mr. Radhesh Pant Elected as the New Chairperson of एन्साब’s Board of Director

एन्सावको सञ्चालक समितिको अन्तिम बैठक अगस्ट २८–२९, २०१० मा काठमाडौँ, नेपालस्थित संस्थाको मुख्यालयमा भयो। बैठकको मुख्य झलक डा. जोन विलियम क्राउचरको स्थानमा श्री राधेश पन्तलाई नयाँ अध्यक्ष चयन गर्नु थियो। सञ्चालक समितिले गढवाल विश्वविद्यालयका उपकुलपति प्रा. डा. एस. पी. सिंहको उपाध्यक्षका रूपमा, एस्टी लाउडर कम्पनीज इन्कका प्राकृतिक स्रोत सल्लाहकार श्री डेभिड हिरकक सदस्यका रूपमा, कृषि तथा सहकारी मन्त्रालयका सचिव श्री नाथुप्रसाद चौधरी र एन्सावका कार्यकारी निर्देशक डा. भीष्म पी. सुवेदी पदेन सदस्यका रूपमा कार्यादेश नवीकरण पनि गर्‍यो।

अध्यक्ष श्री राधेश पन्त काठमाडौँस्थित कुमारी बैङ्क लि. का प्रमुख कार्यकारी अधिकृत र नेपाल स्क्यान्डिनेभिया उद्योग वाणिज्य सङ्घका अध्यक्ष हुन्। उनले यसअघि नेपाल बैङ्कर्स एसोसिएसनका अध्यक्ष र काठमाडौँ बैङ्क लि. का व्यवस्थापकीय निर्देशकका रूपमा काम गरिसकेका छन्। देशभित्र र बाहिर उनका धेरै अनुभवले उनलाई नेपालको वित्तीय उद्योगका सबैभन्दा प्रमुख व्यक्तित्वमध्ये एक बनाएको छ। उनले विशेष गरी बोस पत्रिकाले स्थापना गरेको टप सीईओ पुरस्कार २००६ र २००७ प्राप्त गरेका छन्।

बहिर्गमन हुने अध्यक्ष डा. क्राउचरले विगत धेरै वर्षको उदार योगदानका लागि एन्सावका सम्पूर्ण कर्मचारी आभारी छन् र नयाँ अध्यक्षका रूपमा श्री पन्तलाई स्वागत गर्न खुसी छन्। बोर्डका सबै सदस्यको विशेषज्ञताले गरिब–समर्थक आर्थिक विकास र जैविक विविधता संरक्षणको दोहोरो ध्येय हासिल गर्न संस्थाको सफलतामा निरन्तर ठूलो योगदान दिनेछ।

एन्साब टोलीबारे थप जान्नुहोस् >>

एन्साब’s Community-Based Enterprise Approach Featured in the Asia Pacific Mountain Courier

समुदायमा आधारित उद्यम अवधारणाको परीक्षण र सिकाइसम्बन्धी एन्सावको एक दशक लामो अनुभव एसिया प्यासिफिक माउन्टेन नेटवर्कको न्युजलेटर (भाग ११, अङ्क १, अक्टोबर २०१०) मा प्रकाशित भयो। “समुदायमा आधारित उद्यम अवधारणा प्रयोग गरी नेपालमा जैविक विविधता संरक्षण: एक दशकको परीक्षण र सिकाइ” शीर्षकको यो लेख हाम्रा कार्यकारी निर्देशक भीष्म पी. सुवेदी, प्राकृतिक स्रोत व्यवस्थापक शिवशङ्कर पाण्डे र आर्थिक विकास व्यवस्थापक सुशील ज्ञवालीले लेखेका हुन्। लेखले समुदायमा आधारित उद्यम विकास सहजीकरण गर्ने, मूल्य शृङ्खलासँग सम्बन्ध स्थापना गर्ने र बहुमूल्य हिमाली गैरकाष्ठ वन पैदावारको बजार विस्तार गर्न प्रमाणीकरण प्रणाली सुरु गर्ने लक्ष्यसहित प्राकृतिक स्रोत व्यवस्थापन र आर्थिक विकासमा केन्द्रित छ।

माउन्टेन कुरियरको यो संस्करण डाउनलोड गर्नुहोस् >> (पीडीएफ, 6.95 MB)