परियोजनाहरू

दिगो प्राकृतिक उत्पादनमा आधारित उद्यम तथा स्थानीय आर्थिक विकासका लागि सार्वजनिक–निजी–सामुदायिक गठबन्धन, दोस्रो चरण

यो कार्यक्रम ‘दिगो प्राकृतिक उत्पादनमा आधारित उद्यम तथा स्थानीय आर्थिक विकासका लागि सार्वजनिक–निजी–सामुदायिक गठबन्धन (पीपीसीए), दोस्रो चरण’ पहिले कार्यान्वयन गरिएको ‘दिगो प्राकृतिक उत्पादनमा आधारित उद्यम तथा स्थानीय आर्थिक विकासका लागि सार्वजनिक–निजी–सामुदायिक गठबन्धन (पीपीसीए), पहिलो चरण (२०१८–२०२१)’ कार्यक्रमको निरन्तरता हो। पहिले कार्यान्वयन गरिएको कार्यक्रमले नगरपालिका तहमा अद्वितीय स्थानीय नेतृत्वको समावेशी शासन र समन्वय संयन्त्र प्रदर्शन गर्‍यो र मूल्य शृङ्खला विकाससँगै उद्यममुखी खेतबारी तथा वन व्यवस्थापनमार्फत स्थानीय समुदायका लागि आम्दानीका स्रोत विविधीकरणमा केन्द्रित भयो।

प्राकृतिक स्रोतको दिगो व्यवस्थापन र उपयोगमार्फत सामुदायिक तहमा आम्दानी विविधीकरण गर्ने हस्तक्षेपसँगै पीपीसीए गठबन्धनको नवीन प्रकृतिले विभिन्न स्थानीय सरोकारवालाबाट बलियो मान्यता पायो। यसमा जिरी नगरपालिका, किसान तथा वन उपभोक्ता समूह, सहकारी र स्थानीय उद्यम समावेश छन्। साथै, अन्य नगरपालिकाले पनि आफ्नो क्षेत्रमा पीपीसीए मोडेल कार्यान्वयन गर्न गहिरो रुचि व्यक्त गरे। राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय तहमा विकास साझेदार र उद्योग सङ्घले पनि पीपीसीए लाई समावेशी शासनसहित स्थानीय नेतृत्वको विकासको नवप्रवर्तन र अनुसन्धानदेखि कार्यसम्मको केही जोडसहित वातावरणीय क्षयीकरण सम्बोधन गर्ने पहलका रूपमा स्वीकार गरे।

यस पृष्ठभूमिमा एन्साबले एभेडा टोलीसँग निकट सहकार्य गर्दै पीपीसीए कार्यक्रमको गतिशीलता बुझ्न र यसलाई अगाडि बढाउन अनुगमन गर्न संलग्न भयो। विगतका सिकाइ र वर्षौँमा विकसित भएका उत्कृष्ट अभ्यासलाई ध्यानपूर्वक विचार गरियो र पीपीसीए दोस्रो चरण सन् २०२४ मार्चदेखि कार्यान्वयन भइरहेको छ।

परियोजनाको उद्देश्य

अघिल्लो कामका आधारमा र आदिवासी जनजाति तथा स्थानीय समुदाय (IPLC), नगरपालिका र अन्य प्रमुख सरोकारवालाका हालका आवश्यकता र अपेक्षासँग तालमेल मिलाएर यो परियोजनाले सयौँ साना किसान र जङ्गली वनस्पति सङ्कलकका लागि दिगो आम्दानी र रोजगारीका अवसर सिर्जना गर्दै स्थानीय नेतृत्वको जैविक विविधता संरक्षण, उद्यम विकास र जलवायु परिवर्तन अनुकूलनमा योगदान दिने लक्ष्य राखेको छ। यसका लागि परियोजनाले उनीहरूलाई समावेशी शासन, वन र खेतबारी स्रोतको दिगो व्यवस्थापन, खेती र वन उत्पादनको मूल्य अभिवृद्धि र बजारीकरण, उत्थानशील जीविकोपार्जन, र सामाजिक न्याय र सद्भाव प्रवर्द्धनतर्फको प्रयासमा सहयोग गर्नेछ।

विशेष गरी परियोजनाले निम्न नतिजा हासिल गर्न प्रयास गर्नेछ:

  1. दिगो खेती र जङ्गली वनस्पति सङ्कलनका साथै पीपीसीए मार्फत समावेशी शासन संयन्त्रमा स्थानीय र राष्ट्रिय दुवै तहमा प्रमुख सरोकारवालाको आत्मविश्वास सुधार;
  2. दिगो खेती, जङ्गली वनस्पति सङ्कलन, उद्यम विकास र बजारीकरण, तथा आत्म–चेतना र समग्र सुखसमृद्धिमा आदिवासी जनजाति तथा स्थानीय समुदायको क्षमता सुदृढ; र
  3. कार्ययोग्य व्यावहारिक जानकारी उत्पन्न गर्ने केही उत्कृष्ट अभ्यासको अभिलेखीकरण।

अपेक्षित नतिजा

यो परियोजना कार्यान्वयनसँगै निम्न नतिजा अपेक्षा गरिएको छ:

  1. पारिस्थितिक प्रणालीमा आधारित खेतीबारे बढेको ज्ञान र सीप तथा जलवायु उत्थानशील कृषि सामग्री र प्रविधिको व्यवस्थाबाट १,५०० कृषक घरपरिवार प्रत्यक्ष लाभान्वित;
  2. कम्तीमा ५०० हेक्टर कृषि भूमि स्थानीय समुदायले जैविक कृषि अभ्यास अपनाएर व्यवस्थापन गरेको;
  3. ८ जना टीईभीटी (प्राविधिक शिक्षा तथा व्यावसायिक तालिम) का विद्यार्थीले कार्यस्थलमा तालिम पाएका, जसले उनीहरूलाई पारिस्थितिक प्रणालीमा आधारित खेती र मूल्य शृङ्खलाबारे व्यावहारिक अनुभवले सुसज्जित गर्ने;
  4. काठमाडौं र जिरीमा कम्तीमा ३ वटा बजारीकरण केन्द्र विकास गरिएका, जसले जिरीबाट स्थानीय कृषि उत्पादनको सङ्कलन र बिक्री सहज बनाउने;
  5. पहाड–विशिष्ट जैविक खेती अभ्यासका लागि १ वटा निर्देशिका र पीपीसीए सम्बन्धी १ वटा अभिलेखीकरण विकास गरिएको।