क्षेत्रबाट कथा

राप्लाका बासिन्दा

अभिलेखयो सामग्री एन्साबको पुरानो वेबसाइटबाट लिइएको हो र त्यतिबेला प्रकाशित भएकै रूपमा देखाइएको छ। नाम, कार्यालय र सम्पर्क विवरण परिवर्तन भएका हुन सक्छन्।अभिलेखबाट थप →

दार्चुलाको राप्ला गाविसका जनता हरेक वर्षको कम्तीमा छ महिना हातमुख जोड्न संघर्ष गर्थे। उनीहरूको आम्दानीको मुख्य स्रोत गैरकाष्ठ वन पैदावार (एनटीएफपी) र औषधीय वनस्पति थियो, जुन निर्दयी बजार हो, त्यसैले उनीहरू कठिनाइ सहन अभ्यस्त भइसकेका थिए। राप्ला गाविसका जनताको एक मात्र राहत यार्सागुम्बा सङ्कलनको सम्भावनाबाट आउँथ्यो। यार्सागुम्बा बढ्दो माग भएको दुर्लभ वस्तु हो, तर यसको सङ्कलन समय खाने र श्रम–केन्द्रित छ। राप्ला गाविसका जनताले यार्सागुम्बाबाट प्रति केजी ३०–५० हजार पाउँथे। यो रकम उनीहरूको तनावपूर्ण जीवनका लागि स्वागतयोग्य राहत थियो, तर सङ्कलनमा लगानी गरिएको कठिन परिश्रम र लामो समयका लागि मुश्किलले पर्याप्त थियो।

एन्सावको सीएमएपीएसएल परियोजना पहलले सङ्कलकहरूलाई यार्सागुम्बाको महत्त्वपूर्ण बजार सूचना उपलब्ध गरायो। सशक्त भएका सङ्कलकले अब मूल्य निर्धारण र बजारीकरणमा कडा एकाधिकार राख्ने व्यापारीसँग मोलमोलाइ गर्न थाले। व्यापारीले प्रति केजी यार्सागुम्बाको रु ७५–८० हजार तिर्न थाले। एकसमय गरिब सङ्कलकहरू अब यार्सागुम्बाबाट आम्दानीले पूरै वर्ष सहज जीवन बिताउन सक्षम छन्। धेरै सङ्कलकले सोलार प्यानल, गाई, बाख्रा वा खेतीका लागि जग्गा किन्ने जस्तो आफ्नो भविष्यमा लगानी गर्न सके। अरूले आफ्ना पुराना स्थानीय ऋण चुक्ता गर्न सके। डुम्लिङ र नुम्जुङ सामुदायिक वन उपभोक्ता समूहले अब यार्सागुम्बाबाट कमाएको रकमले लघु जलविद्युत् आयोजना स्थापना गर्ने योजना बनाएका छन्। नुम्जुङ सामुदायिक वन उपभोक्ता समूहले लघु जलविद्युत् आयोजनाको सम्भाव्यता अध्ययन पहिल्यै पूरा गरेको छ र नजिकैको जलस्रोतले ६ मेगावाट बिजुली उत्पादन गर्न सक्ने देखाएको छ। यसरी बजार सूचनामा पहुँचले सङ्कलक र समुदायलाई जीविकोपार्जन सुधार र सामुदायिक विकासमा मद्दत गरेको छ।

राप्लाका बासिन्दा | ANSAB