समुदायमा आधारित प्राकृतिक स्रोत व्यवस्थापन (सीबीएनआरएम) प्रवर्द्धन गर्ने नीतिले प्राकृतिक स्रोतको संरक्षण, व्यवस्थापन र उपयोगमा समुदायको महत्त्वपूर्ण भूमिका सिर्जना गरेका छन्। सरकारी निकाय, गैरसरकारी संस्था र अन्य सेवा प्रदायकले स्थानीय मानिसलाई प्राकृतिक स्रोत व्यवस्थापन (NRM) समूहका विभिन्न रूपमा सङ्गठित हुन सहयोग गर्दैछन्। यस्ता समूहले आफ्ना उद्देश्य हासिल गर्न जिम्मेवारी पनि लिइरहेका छन् र स्रोत शासन र व्यवस्थापनका धेरै क्षेत्रमा उल्लेखनीय प्रगति गरेका छन्। समुदायमा आधारित प्राकृतिक स्रोत व्यवस्थापन प्रयासको सफलताका लागि निर्णायक कुरा प्राकृतिक स्रोतको दिगो व्यवस्थापनमार्फत स्थानीय समुदायका जीविकोपार्जन आवश्यकता पूरा भएको सुनिश्चित गर्नु हो। प्राकृतिक स्रोतमा आधारित उद्यमले यस्तो स्रोत व्यवस्थापनबाट समुदायलाई आर्थिक लाभ महसुस गराउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छन्। समुदायलाई प्राकृतिक स्रोत प्रभावकारी रूपमा व्यवस्थापन गर्न र प्राकृतिक स्रोतमा आधारित उद्यम सञ्चालन गर्न कसरी सङ्गठित गर्ने भनी सिक्नु समुदायमा आधारित प्राकृतिक स्रोत व्यवस्थापन प्रवर्द्धनमा समर्पित कुनै पनि गैरसरकारी संस्था वा सरकारी निकायका लागि अत्यावश्यक सीप हो।
यो पुस्तिका समुदाय सङ्गठन, प्राकृतिक स्रोत व्यवस्थापन योजना र कार्यान्वयन, समुदायमा आधारित प्राकृतिक उत्पादन उद्यम विकास, र प्राकृतिक स्रोत व्यवस्थापन समूह वा प्राकृतिक उत्पादन उद्यमलाई प्रतिफलदायी मूल्य शृङ्खलामा एकीकृत गर्न सहजीकरण गर्न चाहने निकाय र सङ्गठनका आवश्यकता पूरा गर्ने उद्देश्य राख्छ। यो पुस्तिकाले तिनीहरूसँग सम्बन्धित सफलतासँग जोडिएका प्रक्रिया, विधि र औजारको सँगालो प्रस्तुत गर्छ। यो नेपालमा कार्यान्वयन गरिएका विविध समुदायमा आधारित प्राकृतिक स्रोत व्यवस्थापन परियोजनाका विशिष्ट अनुभवबाट विकसित भएको हो। नेपालभित्र वा बाहिर, विशेष गरी समुदायमा आधारित प्राकृतिक स्रोत व्यवस्थापन प्रवर्द्धन गरिने ठाउँमा काम गर्ने अभ्यासकर्ताले यो पुस्तिका उपयोगी पाउनेछन्।
