दिगो संकलन

जटामसी

स्थानीय नाम: जटामसी, भुल्टे साधारण नाम: Spikenard, Muskroot, Indian Nard वैज्ञानिक नाम: Nardostachys jatamansi (D. Don) DC. परिवार: Caprifoliaceae

 

यो १०–६० सेन्टिमिटरसम्म अग्लो हुने साना, बहुवर्षीय, बुढो, रौँयुक्त र प्रकन्द हुने जडीबुटी हो। यसको भूमिगत बाक्लो, बलियो, काठजस्तो र गाढा खैरो रङको डाँठ वा प्रकन्द, जो करिब ७ सेन्टिमिटर लामो र ३ सेन्टिमिटर चौडा हुन्छ, तीतो स्वाद र सुगन्धित गन्ध हुन्छ। प्रकन्द पुराना पातका अवशेष रातो–खैरो रेसाले ढाकिएको हुन्छ। प्रकन्द बिक्री हुने भाग हो। भालाको आकारका रौँयुक्त पातहरू, ५ देखि ८ सेन्टिमिटर लामो र २ सेन्टिमिटरसम्म चौडा, जमिनको सतहबाट गुच्छामा निस्कन्छन्। यसका साना, सुगन्धित, गुलाबी–सेता वा निलो–सेता, घण्टीको आकारका फूलहरू एउटै गुच्छामा फुल्छन्। एउटै पूर्ण विकसित बिरुवाले करिब ०.०५–०.२ किलोग्राम सुकेको प्रकन्द दिन सक्छ। फूल फुल्ने समय असार–भदौ (जुन–अगस्ट), फल लाग्ने समय कात्तिक–मंसिर (अक्टोबर–नोभेम्बर)।

जटामसी | ANSAB