हिमालयन बायो ट्रेड लिमिटेड (एचबीटीएल) नेपालका समुदायमा आधारित वन उद्यमहरूको सङ्घले स्वामित्व लिएको प्राकृतिक उत्पादन प्रशोधन तथा व्यापार कम्पनी हो र सन् २००३ देखि नेपालमा वन प्रमाणीकरण कार्यक्रममार्फत प्राकृतिक उत्पादनमा जिम्मेवार व्यवसाय प्रवर्द्धन गर्दै आएको छ। एचबीटीएल को मुख्य उत्पादनमध्ये एक एफएससी प्रमाणित हस्तनिर्मित कागज हो, जुन नेपालको एफएससी प्रमाणित हिमाली वनबाट जिम्मेवार ढङ्गले सङ्कलन गरिएको लोक्ताको बोक्रा (Daphne bholua) बाट बनाइन्छ। वन व्यवस्थापन गर्ने ग्रामीण आदिवासी समुदायले परम्परागत कागज बनाउने विधिलाई आधुनिक गुणस्तर नियन्त्रण अभ्याससँग जोडेर बझाङमा मालिका हस्तनिर्मित कागज कम्पनी नामक अभिनव नमुना उद्यम स्थापना गरेका छन्। हस्तनिर्मित कागजका पाना कागज उद्यमबाट काठमाडौँस्थित हिमालयन बायो ट्रेड प्रा. लि. (एचबीटीएल) मा ढुवानी गरिन्छन्, जहाँ विभिन्न कागज उत्पादनलाई खरिदकर्ताको विशिष्टता अनुसार रङ्ग लगाइन्छ, छापिन्छ र जोडिन्छ। यी लोक्ता कागज उत्पादन विश्वमै पहिलो पटक फरेस्ट स्टिवार्डसिप काउन्सिल (एफएससी) प्रमाणित भएका हुन् र एफएससी प्रमाणित समुदायस्वामित्वका व्यवसायद्वारा सङ्कलन, उत्पादन र बजारीकरण गरिन्छन्। एसिया नेटवर्क फर सस्टेनेबल एग्रिकल्चर एन्ड बायोरिसोर्सेस (एन्साब) ले सहजीकरण गरेको संयुक्त प्रयासले नेपालका अनौठा प्राकृतिक उत्पादनलाई अन्तर्राष्ट्रिय क्षेत्रमा बजारीकरण गर्ने निजी–सार्वजनिक साझेदारी निर्माण गर्यो। साझेदारीमा एन्साब, सामुदायिक वन उपभोक्ता समूह, स्थानीय वन उत्पादन कम्पनी, रेनफरेस्ट एलायन्स (RA) र एवेडा समावेश छन्। एन्सावको प्राविधिक सहयोग, मार्गदर्शन र एचबीटीएल लाई साझेदारीका अन्य सदस्यसँग जोडेकाले एचबीटीएल ले सामाजिक रूपमा जिम्मेवार व्यवसायका लागि अन्तर्राष्ट्रिय मान्यताप्राप्त निर्देशिका पालना गरेको सुनिश्चित गर्न मद्दत पुगेको छ। साझेदारी र एचबीटीएल ले पूरा गरेको उच्चस्तरीय अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डले एचबीटीएल समूह व्यवस्थापक रहेको दिगो बायो ट्रेड समूह (एसबीटीजी) लाई एफएससी प्रमाणित गैरकाष्ठ वन पैदावार (एनटीएफपी) को व्यापार गर्न एसियामा पहिलो पटक र हस्तनिर्मित कागजका लागि विश्वमा पहिलो पटक एफएससीले मान्यता दिएको चेन अफ कस्टडी (सीओसी) प्रमाणीकरण (प्रमाणपत्र नं.: एसडब्लू–सीओसी-001465) प्रदान गर्न सम्भव बनायो। एफएससी प्रमाणित हस्तनिर्मित कागजको प्रवर्द्धन र बजारीकरणले सीमान्तकृत समुदाय समूहलाई ठूलो फाइदा पुर्याएको छ, नेपालको अनौठो जैविक विविधताको संरक्षण गर्दै तिनलाई गरिबीसँग लड्न र जीवनस्तर सुधार्न सहयोग गरेको छ। वन दिगोपन, सामाजिक र आर्थिक मुद्दा कारक रहेका स्थानीय तहमा रोजगारी सिर्जना र आय आर्जनका अवसरको अहिले निकट अनुगमन गरिन्छ र सङ्कलनदेखि तयारी उत्पादनसम्म उत्पादन गुणस्तर नियन्त्रण गरिन्छ। यी प्रयासले यी समुदायलाई वर्षौँसम्म फाइदा दिने दिगो आपूर्ति शृङ्खला निर्माण गर्न मद्दत गरिरहेका छन् र ग्राहकलाई उच्च गुणस्तरको अनौठो प्राकृतिक उत्पादन दिएका छन्। वन उत्पादन मूल्य शृङ्खलाको दिगो विकासका लागि सामुदायिक वन उपभोक्ता समूह र समुदायमा आधारित वन उद्यमको क्षमता सुदृढ गर्न वर्षौँको समन्वयात्मक प्रयासको नतिजा उल्लेखनीय छ: सन् २००७ मा एचबीटीएल नेपालको शीर्ष ७औँ हस्तनिर्मित कागज निर्यातक बन्यो र उत्पादन र त्यसको वातावरणप्रति जिम्मेवार व्यावसायिक अभ्यासबाट प्रभावित अमेरिकाको प्रमुख प्राकृतिक सौन्दर्य उत्पादन कम्पनी एवेडाले आफ्नो सन् २००८ को क्रिसमस शृङ्खलामा प्रमाणित नेपाली हस्तनिर्मित कागज प्रस्तुत गरेको छ। एचबीटीएल को वेबसाइट हेर्नुहोस्
