प्रतिवेदन तथा केस स्टडी

तीन जलाधार (लुडीखोला, कयरखोला र चरनावती) का सामुदायिक वनमा वन कार्बन भण्डार

लेखक: एन्साब प्रकाशक: एन्साब, इसिमोड, फेकोफन भाषा: अङ्ग्रेजी प्रकाशन मिति: जनवरी २०११ आईएसबीएन: उपलब्ध छैन पृष्ठ सङ्ख्या: ४१+८ मूल्य: निःशुल्क

एसिया नेटवर्क फर सस्टेनेबल एग्रिकल्चर एण्ड बायोरिसोर्सेज (एन्साब), इन्टरनेसनल सेन्टर फर इन्टिग्रेटेड माउन्टेन डेभलपमेन्ट (इसिमोड) र सामुदायिक वन उपभोक्ता महासङ्घ, नेपाल (फेकोफन) ले नेपालका तीन जलाधार, अर्थात् चितवन जिल्लाको कायरखोला, दोलखा जिल्लाको चरनावती र गोरखा जिल्लाको लिधीखोलाका १०४ सामुदायिक वनमा “वन विनाश र वन क्षयीकरणबाट हुने उत्सर्जन घटाउने (रेड) अन्तर्गत नेपालको सामुदायिक वन व्यवस्थापनका लागि शासन र भुक्तानी प्रणालीको डिजाइन र स्थापना” परियोजना संयुक्त रूपमा कार्यान्वयन गर्दैछन्। परियोजना नर्वेजियन विकास सहयोग निकाय (नोराड) को आर्थिक सहयोगमा जुलाई २००९ देखि सञ्चालनमा छ। जलाधारहरूले २७,००० हेक्टर क्षेत्र समेट्छन्, जसमध्ये सामुदायिक वन क्षेत्र मात्र करिब १०,२६६ हेक्टर छ। परियोजना स्थलमा वन कार्बन भण्डारको हालको स्तर अनुमान गर्नु समयसँगै कार्बन भण्डारमा परिवर्तन हेर्न आधाररेखा जानकारी उत्पन्न गर्न आवश्यक छ, जसबाट सामुदायिक वन व्यवस्थापन प्रणालीमा रेड प्रोत्साहन वितरण र शासन प्रक्रियाको अभ्यास प्रदर्शन गरिन्छ। त्यसैले यो प्रतिवेदनले मुख्यतया तीनवटै परियोजना जलाधारमा वन कार्बन भण्डारको हालको अवस्थाको जानकारी प्रस्तुत गर्छ।