एन्साब
बैठक कक्ष जुन ५, २००६ माइन्युट
एजेन्डा:
सहभागीहरू:
नाम
संस्था
पद
डा. उदयराज शर्मा
वन विभाग
महानिर्देशक
Dr. Hari Krishna Saiju
Department Plant Resources
महानिर्देशक
Dr. Keshav Kanel
वन विभाग
Deputy Director General
डा. भीष्म सुवेदी
एन्साब
कार्यकारी निर्देशक
Mr. Surya Binayee
एन्साब
Program Manager
श्री पर्वत गुरुङ
एचबीटीएल
Managing Director
Mr. Ram H. Subedi
एन्साब
Business Development Manager
श्री दिनेश पौडेल
एनएससीएफपी/एसडीसी
Forestry Enterprise Expert
सुश्री दिव्या गुरुङ
एसडीसी
Senior Program Officer
Mr. Deepak D. Khadka
बीडीएस–म्याप्स
Deputy Team Leader
Mr. Bhawani Pokharel
आईयूसीएन
Senior Program Officer
Dr. Nirmal Bhattarai
इसिमोड
परामर्शदाता
श्री गोविन्द घिमिरे
एएचपी
Managing Director
श्री शरद राई
प्र्याक्टिकल एक्सन नेपाल
Project Officer
Mr. Indu B. Sapkota
एन्साब
NRM/CF Manager
श्री राजेन्द्र लामिछाने
फेकोफन
Member-National Executive Committee
Mr. Prahlad Thapa
सेसी-Sahakarya
Senior Program Coordinator
Mr. Ram Mani Dhotel
वन तथा भू–संरक्षण मन्त्रालय
योजना अधिकृत
सुश्री शोभा अधिकारी
एन्साब
Information Officer
Mr. Shyam Badan Shrestha
Nepal Knotcraft Centre
Managing Director
Mr. Amrit L. Joshi
Forester
श्री राकेश मुनङ्कामी
मेडेप
परामर्शदाता
Mr. Krishna Shrestha
Central Department of Botany TU
Professor
श्री भवेश्वर दास
सिओन
Promoter
श्री भैरव रिसाल
नेफेज
पत्रकार
बैठकका मुख्य बुँदा:
एनटीएफपी विकास रणनीति नीति निर्माता, गैरसरकारी/अन्तर्राष्ट्रिय गैरसरकारी संस्था, महासङ्घ, निजी कम्पनी र सम्बन्धित सरोकारवालाको सङ्घ नेपाल एनटीएफपी नेटवर्क (एनएनएन) ले परिवर्तित सामाजिक–राजनीतिक सन्दर्भमा जडीबुटी तथा गैरकाष्ठ वन पैदावार (एनटीएफपी) विकास रणनीतिको आवश्यकताबारे छलफल गर्यो। बैठकले गैरकाष्ठ वन पैदावार व्यवस्थापनका लागि वन उपभोक्ता समूह (FUG) सुदृढीकरणमा पनि ध्यान दियो।
बैठकले आगामी राष्ट्रिय बजेटमा एनटीएफपीलाई प्राथमिकता दिन सरकारलाई सिफारिस गर्न एन्सावको संयोजकत्वमा निजी कम्पनी, गैरसरकारी संस्था, महासङ्घ र सरकारी निकाय समावेश कार्यदल गठन गर्यो।
नीति कार्यान्वयनको महत्त्वमा जोड दिँदै डा. उदयराज शर्माले भने, ‘हामीले जडीबुटी तथा एनटीएफपी नीति २०६१ बनाएका छौँ। अब नीति कार्यान्वयनमा ल्याउन सरकारलाई बाध्य बनाउने रणनीति हुनुपर्छ।’ एनटीएफपी विकास नीति तल्लो तहदेखि नीति निर्माता लगायत विभिन्न सरोकारवालासम्मको परामर्शबाट बनाइएको थियो।
एन्सावका कार्यकारी निर्देशक डा. भीष्मप्रसाद सुवेदीले नेपालको एनटीएफपी विकास सन्दर्भबारे सङ्क्षिप्त जानकारी दिए। डा. सुवेदीका अनुसार अनुकूल नीति, कार्यक्रम कार्यान्वयन र सरोकारवालाको प्राथमिकता एनटीएफपी विकास रणनीतिको आधार बन्नुपर्छ। वनस्पति स्रोत विभाग (वनस्पति स्रोत विभाग) का महानिर्देशक डा. हरिकृष्ण सैञ्जुले निष्पक्ष व्यवसायको महत्त्वमा जोड दिए।
समुदायमा आधारित उद्यम दर्ता गर्दा आउने अवरोधबारे बताउँदै एन्सावका कार्यक्रम व्यवस्थापक श्री सूर्यबहादुर विनायीले ‘एनटीएफपी क्षेत्रको विकासका लागि कार्यक्रम र बजेटलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने आवश्यकता छ’ भने।
एनटीएफपी रणनीति निर्माणको सन्दर्भमा एन्सावका सामुदायिक वन/प्राकृतिक स्रोत व्यवस्थापन व्यवस्थापक श्री इन्दु बी. सापकोटाले भने, ‘एनटीएफपी विकास रणनीतिले एनटीएफपीको संरक्षण, उद्यम/मूल्य अभिवृद्धि र बजारीकरण पक्षलाई विचार गर्नुपर्छ।’
सामुदायिक वन महाशाखाका उपमहानिर्देशक डा. केशव कनेलले भने, “उद्यम विकास र एनटीएफपी व्यवस्थापनमा हामीसँग सञ्चालन तहका समस्या छन्, यसलाई घटाउन एकीकृत प्रयास चाहिन्छ।”
नेपाल जडीबुटी तथा जडीबुटीजन्य उत्पादन सङ्घका अध्यक्ष श्री पर्वत गुरुङले समुदायले आय आर्जन गर्न सकून् भनेर उद्यममुखी स्रोत व्यवस्थापन र समुदायमा आधारित उद्यम प्रवर्द्धनको आवश्यकतामा जोड दिए।
एनएससीएफपीका श्री दिनेश पौडेलले गैरकाष्ठ वन पैदावार विकास रणनीति उद्यम नीति, भूमि नीति आदिसँग पनि सम्बन्धित भएको बताए। अहिले समय अनुकूल भएकाले हामीले केही ठोस गर्नुपर्छ।
प्र्याक्टिकल एक्सनका श्री शरद राई, एएचआईका श्री गोविन्द घिमिरे, श्री ए. एल. जोशी, मेडेपका श्री राकेश मुनाकर्मीले एनटीएफपी विकास रणनीतिबारे आफ्ना अनुभव साझा गरे र विचार राखे।
उपभोक्ता समूह सुदृढीकरण र एनटीएफपी व्यवस्थापन प्राकृतिक स्रोतमाथि जनताको अधिकार सुनिश्चित गर्ने आवश्यकतामा जोड दिँदै फेकोफनका श्री राजेन्द्र लामिछानेले ‘परिवर्तित राष्ट्रिय परिदृश्यमा हामी सबै परिवर्तन हुन आवश्यक छ’ भने। सहभागीहरूले फेकोफनलाई संस्थागत दिगोपन र गरिब समुदायलाई लाभ पुर्याउने योगदानलाई ध्यानमा राख्दै केन्द्रित र मिल्दो रणनीति बनाउन सुझाव दिए।
एचबीटीएलका व्यवस्थापकीय निर्देशक श्री पर्वत गुरुङले फेकोफनमा पहिले लोकतन्त्र महत्त्वपूर्ण हुने जोड दिए। उनको भनाइमा थप्दै डा. केशव कनेलले कानुनी डिजाइन समुदायले गर्नुपर्ने बताए।
श्री राजेन्द्र लामिछानेले एनटीएफपी नीति र विकास रणनीतिको विश्लेषण सबै सरोकारवालाले गर्नुपर्ने बताए। डा. केशव कनेलले फेकोफनले पैरवीको नेतृत्व गर्ने कि परियोजना सञ्चालन गर्ने भन्नेमा स्पष्ट हुनुपर्ने जोड दिए। फेकोफनले सुशासन र सञ्चालनका लागि सामुदायिक वनको अनुगमन पनि गर्नुपर्छ। एसडीसीकी सुश्री दिव्या गुरुङले फेकोफनलाई पैरवी पक्ष, राजनीतिक पक्ष र सेवाप्रदायक पक्षसहित सङ्गठित गर्न सकिने बताइन्।
