परियोजनाहरू

जलवायुमैत्री कृषि अभ्यास अपनाएर नेपालको कर्णालीमा मानिस र कृषि–पारिस्थितिक प्रणालीको उत्थानशीलतामा वृद्धि

एन्साब (एसिया नेटवर्क फर सस्टेनेबल एग्रिकल्चर एण्ड बायो–रिसोर्सेस) ले जिआइजेडको सहयोगमा हरित उत्थानशील कृषि उत्पादनशील पारिस्थितिक प्रणाली (ग्रेप) परियोजनाको एक हिस्साका रूपमा जलवायु–उत्थानशील कृषि (सीआरए) – विस्तार गतिविधि कार्यान्वयन गर्दैछ। परियोजना युरोपेली सङ्घ (EU), फिनल्यान्ड सरकारको परराष्ट्र तथा आर्थिक मामिला मन्त्रालय र जर्मन सङ्घीय सहयोग तथा विकास मन्त्रालय (BMZ) ले संयुक्त रूपमा वित्तपोषण गरेका छन्। जिआइजेडको नेतृत्वमा ग्रेप परियोजनाले नेपालका धेरै संस्थालाई संलग्न गराउँछ। एन्साब नेपाल विशेष गरी नेपालको कर्णाली क्षेत्रका सुर्खेत, दैलेख र हुम्ला जिल्लाका नौ नगरपालिकामा जलवायु–उत्थानशील कृषि (सीआरए) प्रविधि र अभ्यास विस्तार गर्न जिम्मेवार छ। सीआरए विस्तारको मुख्य उद्देश्य कृषि क्षेत्रबाट उत्सर्जन घटाउँदै जलवायु जोखिम र संवेदनशीलताविरुद्ध कृषि–पारिस्थितिक प्रणालीको सुधारिएको उत्पादकत्व र उत्थानशीलता प्रदर्शन गर्नु हो। जिआइजेड र एन्साबबीच परियोजना सम्झौतामा हस्ताक्षरपछि यो परियोजना आधिकारिक रूपमा २०२२ अक्टोबरमा सुरु भएको हो।

परियोजनाले यस परियोजनाभित्र प्रत्यक्ष लाभग्राहीका रूपमा १,५०० घरपरिवार (HH) सम्म पुग्ने र अप्रत्यक्ष लाभग्राहीका रूपमा थप १,५०० घरपरिवारमा प्रभाव पार्ने लक्ष्य राखेको छ। लाभग्राही तीन क्लस्टरमा वितरित छन्: हुम्लामा ३००, दैलेखमा ६०० र सुर्खेतमा ६००, जुन ६४ समूहमा सङ्गठित छन्, जसमा हुम्लामा १४ र दैलेख र सुर्खेत प्रत्येकमा २५ छन्।

परियोजनाले निम्न विधिगत दृष्टिकोण अपनाउनेछ

  1. तालिम, प्राविधिक सहयोग र सान्दर्भिक सूचनासँग जोड्ने माध्यमबाट समुदायको सशक्तीकरण;
  2. सुदृढ आपूर्ति शृङ्खलासहित उपयुक्त सीआरए प्रविधि र अभ्यासको व्यवस्था
  3. ग्रेप ले छनोट गरेका वस्तु (तरकारी, आलु, स्याउ, औषधीय तथा सुगन्धित वनस्पति र अदुवा) का लागि बजार सुदृढीकरण
  4. लैङ्गिक तथा सामाजिक समावेशीकरण (GESI) का पक्षको विचार

पहिचान गरिएका स्थानीय आवश्यकता र स्थानमा विस्तार गर्ने सम्भावनाअनुसार हाम्रो हस्तक्षेप निम्न कुरामा केन्द्रित हुनेछ

  1. उपलब्ध जलस्रोत उपयोग गरेर महत्त्वपूर्ण सिँचाइ आवश्यकताका लागि पानीको उपलब्धता सुनिश्चित गर्ने, पानीका लागि किफायती भण्डारण संरचनाको व्यवस्था र प्रमाणित उपायको प्रयोगसहित सुधारिएको उपयोग कुशलतासहितको पानीको उत्पादकत्व र व्यवस्थापन;
  2. रोग/शत्रुजीव, माटो र बिरुवाको पोषक तत्त्व व्यवस्थापनमा जैविक दृष्टिकोणको प्रयोग
  3. टनेल खेतीको कुशलता सुधार; र
  4. स्थानीय उत्पादन र भण्डारण व्यवस्थापनलाई प्रोत्साहन गर्दै गुणस्तरीय आलुको बीउ कन्दमा पहुँच र उपलब्धता सुधार।

सफलताका कथा

प्रविधि प्रदर्शनमार्फत शिक्षामा रूपान्तरण

हुम्लाका विद्यार्थीलाई सीआरए अभ्यास प्रदर्शन गर्ने पहल

“जलवायु–उत्थानशील कृषि–उद्यमशीलता विकासको हालको अवस्था, चुनौती र सम्भावना” विषयक संवाद

आशा उमार्दै: च्याउ खेतीले हुम्लामा जीवन कसरी बदलिरहेको छ?