मानिस र जनावरबीच प्राकृतिक रूपमा सर्ने जुनोटिक रोगको खतरा अल्पविकसित देशमा विशेष गरी गम्भीर छ, जहाँ मानिस प्रायः आफ्ना पशुसँगै बस्छन् र स्वास्थ्य समस्याको सामना गर्न सूचना वा समतामूलक स्रोतमा पहुँच हुँदैन। नेपालमा चराफ्लु, खोरेत, पिपिआर र ब्लुटङ्गजस्ता पशुजन्य सरुवा रोग देखिएका छन्, जसले वार्षिक करिब २३ करोड अमेरिकी डलर क्षति पुर्याउँछ। नेपालमा सन् २००९ देखि २०१२ सम्म एचपिएआईका एघारवटा प्रकोप दर्ता भएका छन् र उत्तरमा चीन तथा दक्षिणमा भारतमा रोग प्रकोप दर्ता भएकाले देश उच्च जोखिममा छ। नेपाल यस रोगका वाहक मानिएका प्रवासी चराका दुई मार्गमा पनि पर्छ। स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालय र कृषि विकास मन्त्रालयका संयुक्त पहलले जुनोटिक रोग न्यूनीकरण गर्ने प्रयास गरिरहेका छन्, तर क्षेत्रस्तरमा प्रतिवेदन प्रणाली र सामुदायिक सहभागिता सुधारमा थप जोड आवश्यक रहेको महसुस गरिएको छ।
यही पृष्ठभूमिमा एन्साबले रिलिफ इन्टरनेसनलसँगको साझेदारीमा युरोपेली सङ्घको वन हेल्थ एसिया कार्यक्रम – ओएचएपी (अफगानिस्तान, बङ्गलादेश र नेपाल (एबीएन) मा जुनोटिक रोगविरुद्ध लड्ने – जुनोटिक रोगबारे चेतना, रोकथाम र नियन्त्रण अभिवृद्धि) कार्यान्वयन गर्दै आएको छ। परियोजना ‘वन हेल्थ’ दृष्टिकोणमा आधारित छ, जसको उद्देश्य मानिस, पशु र तिनका विभिन्न वातावरणको अन्तरसम्बन्धबाट उत्पन्न जोखिम र सङ्कट न्यूनीकरण गरेर स्वास्थ्य र समृद्धि सुधार गर्नु हो। ओएचएपीले जोखिम व्यवस्थापनमा प्रणालीगत दृष्टिकोण परिवर्तनका रूपमा स्वास्थ्य जोखिम व्यवस्थापन गर्न बहुक्षेत्रीय र सहकार्यमा आधारित “सम्पूर्ण समाज” दृष्टिकोणमा केन्द्रित छ। हालको पहल – जुनोटिक रोगबारे चेतना, रोकथाम र नियन्त्रण अभिवृद्धि – को विशिष्ट उद्देश्य सहकार्य र सञ्जालको प्रवर्द्धनमार्फत एसियाका तीन अल्पविकसित देशमा सरुवा रोगसँग सम्बन्धित जोखिम सम्बोधन गर्न र तयारी गर्न क्षमता सुदृढ गर्नु हो।
एन्साबले नेपालको देश सम्पर्क संस्थाका रूपमा परियोजना चितवन, रूपन्देही र बाँके जिल्लामा कार्यान्वयन गर्यो। परियोजनामार्फत एन्साबले ३३ वटा युवा क्लब, ३० वटा विद्यालय स्वास्थ्य क्लब र ९० जना समुदायका सदस्यको क्षमता विकास गर्यो, जसबाट जम्मा ६,५६१ जना प्रत्यक्ष लाभग्राही लाभान्वित भए। परियोजनाले १८० जना सरकारी प्रसार कार्यकर्ता तथा अधिकारी र ९० जना विद्यालय शिक्षकलाई पनि तालिम दियो; तीन जिल्लाका जिल्ला पशु सेवा कार्यालय र जिल्ला जनस्वास्थ्य कार्यालयको तालिम र उपकरण सहयोगमार्फत शीत शृङ्खला क्षमता विकास गर्यो; परियोजना जिल्ला र सम्बन्धित क्षेत्रमा वन हेल्थसँग सम्बन्धित विषय समन्वय र सम्बोधन गर्न साझा मञ्च विकास गर्यो; राष्ट्रिय वन हेल्थ रणनीति ढाँचा विकासमा सरकारलाई सहयोग गर्यो; र नेपालको कृषि तथा वन विश्वविद्यालयलाई प्रयोगशाला सहयोग, १० विद्यार्थी अनुसन्धान सहयोग र वन हेल्थसम्बन्धी पाठ्यक्रम विकासमार्फत सुदृढ गर्यो।
