एन्साबले एसेइक (ASEIC) ग्लोबल इनोभेसन फोरममा प्रस्तुति दियो
६ सेप्टेम्बर २०१८
एन्साबका अनुसन्धान, योजना तथा सञ्चार व्यवस्थापक सुदर्शन खनालले २०१८ सेप्टेम्बर ४–५ मा इन्डोनेसियाको जकार्तामा आसेम साना तथा मझौला उद्यम पर्यावरण–नवप्रवर्तन केन्द्र (एएसईआईसी) ले आयोजना गरेको ग्लोबल इनोभेसन फोरममा समावेशी र दिगो ग्रामीण विकासका लागि उद्यममुखी समुदायमा आधारित प्राकृतिक स्रोत व्यवस्थापन दृष्टिकोणबारे प्रस्तुति दिए।
विगतमा वातावरण संरक्षण र ग्रामीण विकास दुवै दृष्टिले धेरै प्रयास गरिए तापनि प्राकृतिक स्रोतमा निर्भर मानिसमा ग्रामीण गरिबी सम्बोधन गर्न, महिला तथा सीमान्तकृत समूहसहित सहभागितामा समावेशीपन, लाभ र भारको वितरणमा निष्पक्षता र दिगो स्रोत व्यवस्थापन उपलब्ध गराउने प्रभावकारितामा नतिजा सन्तोषजनक भन्दा निकै टाढा छन्। एन्साबले विकास गरेको र नेपाल तथा दक्षिण एसियाका केही भागमा कार्यान्वयन गरिएको, पारिस्थितिक दिगोपना, सामाजिक न्याय र समता तथा आर्थिक कुशलतामा विशेष जोड दिने नवीन उद्यममुखी, समुदायमा आधारित स्रोत व्यवस्थापन र मूल्य शृङ्खला विकासको दृष्टिकोण हातेकागज, ब्रिकेट, सुगन्धित तेल र विभिन्न अन्य प्राकृतिक उत्पादनमा डिजाइन र लागू गरिएको छ। यी क्षेत्रमा कार्यक्रमगत हस्तक्षेप, विशेष गरी समुदाय सशक्तीकरण र क्षमता विकास, समावेशी वृद्धि रणनीतिसहित आर्थिक प्रोत्साहनको सिर्जना, पारिस्थितिक प्रणालीको दिगो व्यवस्थापनका लागि उपयुक्त औजारको व्यवस्था र अनुकूल वातावरणका लागि सहजीकरणले सामुदायिक तहमा सकारात्मक संरक्षण र आर्थिक प्रभाव देखाएका छन्। उदाहरणका लागि, सन् २०१८ सम्म १,१८१ आर्थिक संस्थाको विकास र सुदृढीकरण गरिएको थियो, जसमा ८४,५५३ आर्थिक सहभागी संलग्न थिए र वर्षमा ७३ लाख १० हजार अमेरिकी डलर राजस्व उत्पन्न भयो। त्यसै गरी, १२,७०० हेक्टर वन तथा चरन क्षेत्र सुधारिएको सामुदायिक व्यवस्थापनमा ल्याइएको छ। यसले उद्यममुखी समुदायमा आधारित संरक्षण दृष्टिकोण व्यवहार्य हुन सक्ने सङ्केत गर्छ, जसको प्रमाण सामुदायिक तहका कृषि तथा वन उद्यमले स्थानीय अर्थतन्त्रमा थप योगदान दिने, आम्दानीका स्रोत विविधीकरण गर्ने र बहुआयामिक सामाजिक लाभ उत्पन्न गर्ने कुरामा देखिन्छ।
“समावेशी र दिगो वृद्धिका लागि साना तथा मझौला उद्यम (SME) को पर्यावरण–नवप्रवर्तन सुदृढीकरण” विषयक २०१८ एएसईआईसी ग्लोबल इनोभेसन फोरमले एसिया र युरोपका ३५ अन्तर्राष्ट्रिय विज्ञ, नीति निर्माता र अनुसन्धानकर्तालाई एकै ठाउँमा ल्यायो र समावेशी र दिगो वृद्धिका लागि साना तथा मझौला उद्यम क्षेत्रमा पर्यावरण–नवप्रवर्तन सुदृढ गर्ने रणनीतिबारे छलफल गर्यो।