एन्सावले ग्रामीण विकास टुलकिट शृङ्खला अन्तर्गत आठ टुलकिट तयार गर्यो
एन्सावले ब्लु मुन फन्ड (ब्लु मुन फन्ड) को आर्थिक सहयोगमा आफ्नो ग्रामीण विकास टुलकिट शृङ्खला (२०१०) अन्तर्गत आठ व्यावहारिक र सजिलै प्रयोग गर्न सकिने टुलकिट तयार गरेको छ। यी टुलकिटले एन्सावका प्रभावकारी ग्रामीण विकास विधिलाई अधिकाधिक विकास पात्रसमक्ष पुर्याउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्ने एन्सावको विश्वास छ। ब्लु मुन फन्ड (ब्लु मुन फन्ड)।
१. समुदायमा आधारित प्राकृतिक उत्पादन उद्यमका लागि व्यवसाय योजना: यो टुलकिटले क्षेत्रीय सहजकर्ताहरूले ग्रामीण जनतालाई आफ्ना उद्यमको व्यवसाय योजना तयार गर्न र कार्यान्वयन गर्न सहयोग गर्न सक्ने सीप, विधि र औजार प्रदान गर्छ। यसको उद्देश्य दिगो समुदायमा आधारित प्राकृतिक उत्पादन उद्यमको कठोर योजना प्रक्रिया र सफल सञ्चालनमा सहजकर्ता तथा उद्यम नेतृत्वले कसरी सहयोग गर्न सक्छन् भन्नेमा क्षमता अभिवृद्धि गर्नु हो।
२. प्राकृतिक स्रोतमा निर्भर समुदायको उद्यमशीलता विकास: यो टुलकिटले स्थानीय समुदाय, विशेष गरी तिनमध्येका सबैभन्दा गरिबको उद्यमशीलता सीप र क्षमता विकासमा केन्द्रित भई दिगो समुदायमा आधारित प्राकृतिक उत्पादन उद्यमको विकासलाई प्रवर्द्धन गर्छ। यसको उद्देश्य समुदाय तहमा उद्यमशीलता सीप र संस्कृति विकास गर्ने कार्यक्रमको तर्जुमा र कार्यान्वयनमा मार्गदर्शन गर्नु हो।
३. प्राकृतिक उत्पादनका लागि बजार सूचना प्रणाली (एमआईएस): यो टुलकिटले बजार सूचना प्रणाली (एमआईएस) कार्यक्रम स्थापना गर्ने प्रक्रिया तथा प्राकृतिक उत्पादनको बजार र बजारीकरणसम्बन्धी जानकारी सङ्कलन, प्रशोधन र प्रसारण गर्ने विधिमा केन्द्रित छ। बजारको पारदर्शिता र मूल्य शृङ्खलाको सुशासन बढाउन प्राकृतिक उत्पादनका लागि एमआईएस तर्जुमा र कार्यान्वयनमा मार्गदर्शन दिनु यसको उद्देश्य हो।
४. गैरकाष्ठ वन पैदावारको सहभागितामूलक सूचीकरण: यो टुलकिटले छानिएका गैरकाष्ठ वन पैदावार (एनटीएफपी) को कुल भण्डार र सङ्कलनयोग्य परिमाण निर्धारण गर्न तथा वन व्यवस्थापन हस्तक्षेपका लागि विशिष्ट सिफारिस निकाल्न व्यावहारिक विधि र औजार प्रदान गर्छ। दिगो वन व्यवस्थापनको आधार बन्ने सहभागितामूलक सूचीकरण विधि उपलब्ध गराउनु यसको उद्देश्य हो।
५. समुदायद्वारा व्यवस्थित वनमा सहभागितामूलक जैविक विविधता अनुगमन: यो टुलकिटले जैविक विविधताको अवस्थाको समय–समयमा मूल्याङ्कन गर्न र समुदायमा आधारित वन व्यवस्थापनले जैविक विविधतामा पारेको प्रभाव पछ्याउन आवश्यक उपयोगी तथ्याङ्क उत्पादन गर्ने विधि र औजार प्रदान गर्छ। वन पैदावार र सेवाको मूल्य अधिकतम बनाउँदै जैविक विविधताको संरक्षण गर्ने व्यवस्थापन सुधारका लागि महत्त्वपूर्ण पाठ निकाल्नु यसको उद्देश्य हो।
६. स्थानीय स्रोत व्यक्ति (एलआरपी) को विकास र परिचालन: यो टुलकिटले विकास परियोजना सकिएपछि पनि ग्रामीण क्षेत्रमा स्थानीय रूपमा उपलब्ध जनशक्तिमार्फत विकास सेवा अझ प्रभावकारी रूपमा पुर्याउन स्थानीय स्रोत व्यक्ति छनोट, तालिम र परिचालन गर्ने प्रक्रिया र विधिमा केन्द्रित छ।
७. समुदायद्वारा व्यवस्थित वनको प्रमाणीकरण: यो टुलकिट समूह वन व्यवस्थापन प्रमाणीकरणमा केन्द्रित छ। यसको मुख्य उद्देश्य वन र जैविक विविधताको संरक्षण गर्दै समुदायले असल अभ्यासका लागि मान्यता र पुरस्कार पाउन सकून् भनेर फरेस्ट स्टिवार्डसिप काउन्सिल (एफएससी) को समूह वन व्यवस्थापन प्रमाणीकरण विकास र कार्यान्वयनका लागि महत्त्वपूर्ण विधि र औजार उपलब्ध गराउनु हो।
८. सामुदायिक उद्यमका लागि चेन अफ कस्टडी (सीओसी) प्रमाणीकरण: यो टुलकिटले क्षेत्रीय कार्यकर्ता तथा कार्यक्रम व्यवस्थापकहरूलाई फरेस्ट स्टिवार्डसिप काउन्सिल (एफएससी) को समूह चेन अफ कस्टडी प्रमाणीकरण प्राप्त गर्न र कार्यान्वयन गर्न अद्यावधिक विधि, औजार र प्रविधि प्रदान गर्छ। साना कम्पनी र सहकारीले आफ्ना प्रमाणित उत्पादन राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा प्रवर्द्धन गरी पुरस्कृत हुन सकून् भन्ने यसको उद्देश्य हो।